ต้นอ่อนขึ้นรา แก้ยังไง? วิธีดูอาการและแก้ปัญหาการเพาะต้นอ่อน

ถาดต้นอ่อนที่ไม่สำเร็จเกือบทุกถาดล้มเหลวด้วยสาเหตุไม่กี่อย่าง และส่วนใหญ่วนกลับมาที่สองเรื่องเดิม คือน้ำมากเกินไปและอากาศถ่ายเทน้อยเกินไป บทความนี้มีไว้สำหรับวินิจฉัยถาดที่มีปัญหาแล้ว ส่วนวิธีปลูกที่ป้องกันปัญหาส่วนใหญ่ได้ตั้งแต่แรก เริ่มที่ วิธีปลูกไมโครกรีนที่บ้าน

ก่อนอื่น ใช่เชื้อราจริงหรือเปล่า

คนเพาะต้นอ่อนครั้งแรกจำนวนมากทิ้งถาดที่ยังดีอยู่เพราะรากขน รากขนคือขนฟูสีขาวละเอียดรอบโคนต้น ขึ้นมาข้ามคืน กระจายสม่ำเสมอ และยุบหายเมื่อพ่นน้ำ แปลว่ารากกำลังหาน้ำ ซึ่งเป็นเรื่องปกติ โดยเฉพาะต้นอ่อนหัวไชเท้าที่มีรากขนเยอะมาก

• รากขน — ขาวสด อยู่รอบโคนต้น ยุบเมื่อพ่นน้ำ ไม่มีกลิ่น
• เชื้อรา — ใยสีเทาหรือขาวหม่นที่ลามไปทั่วเมล็ดและวัสดุเพาะ ไม่ยุบเมื่อพ่นน้ำ และมีกลิ่นอับ

ต้นอ่อนขึ้นรา สาเหตุและวิธีแก้

เชื้อราขึ้นเมื่อผิวถาดอุ่นและเปียกอยู่ตลอด โดยไม่มีลมพัดผ่าน สาเหตุที่พบบ่อยคือรดน้ำจากด้านบน หว่านเมล็ดแน่นเกินไปจนเมล็ดซ้อนกัน คลุมถาดในที่มืดนานเกินไป และห้องปิดที่อากาศไม่ถ่ายเท

• ถ้าเจอเร็วและเป็นจุดเล็ก ให้ตักส่วนที่ขึ้นราออกพร้อมวัสดุเพาะด้านล่าง
• เปลี่ยนมารดน้ำจากด้านล่าง คือเทน้ำลงในถาดชั้นนอกให้วัสดุเพาะดูดขึ้นไปเอง
• ให้มีลมพัดผ่าน เปิดหน้าต่างหรือเปิดพัดลมเบาๆ ในห้อง
• ถาดต่อไปให้โรยเมล็ดชั้นเดียว เมล็ดแตะกันได้แต่ห้ามซ้อนกัน

รากเน่าและกลิ่นเปรี้ยว

โคนต้นสีน้ำตาลนิ่มและกลิ่นเปรี้ยว แปลว่ารากแช่น้ำนานจนเน่า นี่คือปัญหาเดียวที่แก้ไม่ได้ การแก้อยู่ที่ถาดต่อไป ใช้วัสดุเพาะที่ระบายน้ำดี ถาดต้องมีรูระบาย และรดน้ำให้ห่างขึ้น วัสดุเพาะที่ชื้นเหมือนฟองน้ำบิดหมาดคือพอดี ถ้าบีบแล้วน้ำไหลแปลว่าแฉะเกินไป

งอกไม่สม่ำเสมอหรืองอกช้า

• ผิววัสดุเพาะไม่เรียบ — เมล็ดในแอ่งจะแฉะ เมล็ดบนเนินจะแห้ง ปาดผิวให้เรียบก่อนโรยเมล็ด
• เมล็ดแห้งระหว่างช่วงคลุมมืด — พ่นน้ำทุกวัน และคลุมไว้จนต้นอ่อนดันฝาขึ้นมาเอง
• เมล็ดเก่าหรือคุณภาพไม่ดี — ลองเพาะเมล็ดหยิบมือหนึ่งบนกระดาษทิชชูชื้นก่อนหว่านทั้งถาด
• เมล็ดใหญ่แช่ไม่นานพอ — ทานตะวัน ถั่วลันเตา และผักบุ้งต้องแช่ ส่วนหัวไชเท้าไม่ต้อง

รากลอย ไม่ยึดวัสดุเพาะ

ถ้าเมล็ดดันตัวขึ้นมานั่งอยู่บนผิววัสดุเพาะโดยรากชี้ขึ้นอากาศ แปลว่าไม่ได้กดทับ ให้วางของหนักทับถาดในช่วงคลุมมืด ถาดอีกใบกับหนังสือสองสามเล่มก็พอ แรงกดทำให้เมล็ดแนบกับวัสดุเพาะและลำต้นโตตรง

ต้นยืดสูง ซีด หรือล้ม

• สูง ซีด และผอมหลังเปิดฝา — แสงไม่พอ ย้ายไปที่ที่สว่างขึ้นแต่ไม่โดนแดดตรง
• ต้นล้ม — ส่วนใหญ่เพราะแฉะเกินและลมไม่ถ่ายเท บางครั้งเพราะร้อนเกินไป
• เปลือกเมล็ดติดใบ — ช่วงคลุมมืดสั้นไปหรือของที่ทับเบาไป ใช้นิ้วลูบยอดเบาๆ ตอนรดน้ำให้เปลือกหลุด

สรุปวิธีป้องกันในรายการเดียว

• เมล็ดสำหรับเพาะต้นอ่อนที่ไม่คลุกสารเคมี
• ถาดสะอาดที่มีรูระบายน้ำ และวัสดุเพาะที่ระบายน้ำดี
• โรยเมล็ดชั้นเดียว และกดทับในช่วงคลุมมืด
• รดน้ำจากด้านล่างหลังเปิดฝา
• มีลมพัดผ่าน และแสงสว่างที่ไม่ใช่แดดตรง

ถ้าเพิ่งเริ่มครั้งแรก ต้นอ่อนหัวไชเท้าคือเมล็ดที่ให้อภัยที่สุด ดู วิธีปลูกต้นอ่อนหัวไชเท้า ส่วนวัสดุเพาะก็สำคัญ อ่านการเปรียบเทียบได้ใน วัสดุเพาะต้นอ่อนแบบไหนดี